VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
82
MODELAMIENTOPREDICTIVODEANSIEDADYDEPRESIÓN
ENESTUDIANTESUNIVERSITARIOSMEDIANTETÉCNICAS
MATEMÁTICAS
AVANZADASPREDICTIVEMODELINGOFANXIETYAND
DEPRESSIONINUNIVERSITYSTUDENTSUSINGADVANCED
MATHEMATICALTECHNIQUES
JuanPabloMoralesCorozo
1
,DarwinEloyMeroSalazar
2
,IterPatricioVarelaCevallos
3
{jpmoralesc@pucesm.edu.ec
1
,dmero977@pucesm.edu.ec
2
,ipvarelac@pucesm.edu.ec
3
}
Fechaderecepción:13/02/2026/Fechadeaceptación:08/03/2026/Fechadepublicación:10/03/02026
RESUMEN:
Esteestudioelaborayvalidaunmodelomatemáticoparamétricoexponencial
paralacuantificacióndelacargaemocionalasociadaaansiedadydepresiónenestudiantes
universitarios,integrandovariablespsicológicas,académicasycontextualesconformeuna
estructuranolineal.Elestudioutilizóundiseñodeinvestigacióncuantitativacorrelacional
conencuestasestructuradasenestudiantesdesegundoydetercersemestreaplicadasjunto
conanálisisestadísticosdescriptivoseinferenciales.Elinstrumentopresentóunaadecuada
consistenciainternaconuncoeficientedeCronbachde0,8,loqueponedemanifiestouna
fiabilidadaltaparalamedirlosconstructosemocionalesdelestudio.Losresultadosmuestran
diferenciassignificativasentresemestres,observándoseeneltercersemestrepuntuaciones
mediasmásaltasdelasumadefactoresestresantesparalaansiedadyparaladepresióny,
además,unamayorconcentracióndecasosenlascategoríasderiesgoaltoymuyalto.El
análisiscorrelacionalmostróasociacionespositivasyconsignificativasestadísticasentrela
cargaporestresoresacadémicosyfinancierosylospuntajesemocionalestotales,loqueda
soportealahipótesisdeinteracciónacumulativaformuladaenelmodelo.Laestructura
exponencialpermitióponerderelieveaumentosdesproporcionadosenlacargadela
emociónantelaconcurrenciademúltiplesestresantesquesuperabanelniveldecargaquese
esperaríadeacuerdoconenfoqueslinealestradicionales.Seconcluyequeelmodelo
matemáticoexponencialevidencióadecuadacapacidadpredictivaparaestimarlacarga
emocionaltotalapartirdelainteracciónentrevariablespsicológicas,académicasysociales,
mostrandocoherenciaconlaestructuracorrelacionalobservadayconlosincrementos
descriptivosidentificadosentresemestres.Laincorporacióndecoeficientesdesensibilidad
individualpermitiócapturardiferenciasinterpersonalesenlarespuestaaestresores
1
PontificiaUniversidadCatólicadelEcuadorsedeManabí;DireccióndeInvestigaciónyVinculación,Manta–Ecuador;
http://orcid.org/0000-0002-4538-4488;+593969956052
2
PontificiaUniversidadCatólicadelEcuadorsedeManabí;EscueladeCienciasMédicas;Manta–Ecuador;http://orcid.org/0009-
0001-2346-2932
3
PontificiaUniversidadCatólicadelEcuadorsedeManabí;EscueladeCienciasMédicas;Manta–Ecuador;http://orcid.org/0000-
000203399-3577
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
83
acumulativos,confirmandolapertinenciadelenfoquenolinealpararepresentarel
crecimientodesproporcionadodelaansiedadyladepresión.
Palabrasclave:ansiedaduniversitaria,depresiónestudiantil,modelomatemático,carga
emocional,saludmentaljuvenil
ABSTRACT:
Thisstudydevelopsandvalidatesanexponentialparametricmathematical
modeltoquantifytheemotionalburdenassociatedwithanxietyanddepressioninuniversity
students,integratingpsychological,academic,andcontextualvariableswithinanon-linear
structure.Aquantitativecorrelationalresearchdesignwasemployed,usingstructured
surveysadministeredtosecond-andthird-semesterstudents,accompaniedbydescriptive
andinferentialstatisticalanalyses.Theinstrumentdemonstratedadequateinternal
consistency,withaCronbach’salphacoefficientof0.8,indicatinghighreliabilityinmeasuring
theemotionalconstructsunderstudy.Theresultsrevealedsignificantdifferencesbetween
semesters,withthird-semesterstudentsshowinghighermeanscoresinthecumulativesum
ofstressorsrelatedtobothanxietyanddepression,aswellasagreaterconcentrationofcases
inthehighandveryhigh-riskcategories.Correlationalanalysisshowedpositiveand
statisticallysignificantassociationsbetweenacademicandfinancialstressorloadandtotal
emotionalscores,supportingthecumulativeinteractionhypothesisproposedinthemodel.
Theexponentialstructurehighlighteddisproportionateincreasesinemotionalburdenunder
theconcurrenceofmultiplestressors,exceedinglevelspredictedbytraditionallinear
approaches.Itisconcludedthattheexponentialmathematicalmodeldemonstratedadequate
predictivecapacitytoestimatetotalemotionalburdenbasedontheinteractionof
psychological,academic,andsocialvariables,showingcoherencewiththeobserved
correlationalstructureandthedescriptiveincreasesidentifiedbetweensemesters.The
incorporationofindividualizedsensitivitycoefficientsenabledthecaptureofinterpersonal
differencesinresponsestocumulativestressors,confirmingtherelevanceofthenon-linear
approachinrepresentingthedisproportionategrowthofanxietyanddepression.
Keywords:universityanxiety,studentdepression,mathematicalmodel,emotionalburden,
youthmentalhealth
INTRODUCCIÓN
Lasemocionesestánconsideradasenglobadasdentrodelaparatopsíquicodelserhumano,
constituyendosufunciónadaptativaunarealidadampliamenteexpuestaenlaliteratura
científica.Almismotiempo,laspersonasinterpretanelentorno,adaptanelcomportamiento,
regulanlatomadedecisionesyestablecenrelacionesinterpersonales.Noobstante,ysinserel
resultadodeunarespuestaaleatoriaanteelmedioexterno,lasemocionesactúancomoseñales
bio-psico-socialesdelestadointernodelapersonafrentealasdemandasexternasy,dehecho,
permitenformarunaadecuadarespuestaalassituacionesdadas(1).Enlaactualidad,elalto
niveldepresiónsocial,desobrecargainformativaydedisociaciónemocionalestáfavoreciendo
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
84
enlaspersonasunamayordificultadparareconocer,expresaryregularlosestadosafectivos,
sobretodoaquellosconsideradosnegativos,quefacilitanlaadopcióndeesquemascognitivos
desadaptativosydeestrategiasdeafrontamientoevitativas,provocandoquizás
desbordamientosafectivosdébilmentesostenidosyemergiendolostrastornosemocionalesa
partirdeesteterrenomuyfértil(2).
Losrecientesadelantoscontemporáneosenlainvestigaciónsobresaludmentalhan
corroboradounaumentosostenidodeprevalenciaenlamanifestacióndetrastornosde
ansiedadodedepresión,dentrodelaspoblacionesuniversitarias,constituyendounfenómeno
degrancomplejidadetiológica,caracterizadoporunadinámicainteraccióndedeterminantes
deordenbiológico,cognitivo,emocionalysocial/ambiental.Talproblemáticademanda
aproximacionesanalíticascapacesdedescribirpatronesnolinealesdelaevolución
sintomatológica,específicamenteensituacionesenlasquelosestresorespsicosocialesse
presentandeformacumulativaosinérgica(3,4).Aesterespecto,laetapauniversitariaserevela
comounaetapadevulnerabilidadneuropsicológicadebidoalasuperposicióndealto
rendimientoenlademandacognitiva,procesosdeconstruccióndeidentidadesytransiciones
socio-económicas(4).Estresorescomoelrendimientoacadémico,lahiperconectividad,la
incertidumbrelaboralolainestabilidadsocio-económicaseerigencomoestresorescrónicos
cuyaexposiciónpuededarlugaraestadosansiososodepresivos;estaexposicióngeneraciclos
deretroalimentaciónnegativaentredeterioroemocionalyrendimientoacadémico.
Considerandoelámbitoepidemiológicoanivelmundial,lostrastornosdeansiedadconstituyen
unodelostrastornosdelasaludmentalmásprevalentes,mostrandotendenciascrecientesen
lasúltimasdécadas.Desdeunaperspectivacognitivo-emocional,laansiedadpuedepensarse
comounprocesoadaptativodeevaluacióndeentornorespectodesucontexto;sinembargo,
cuandoestemecanismodevienecrónicooseactivademaneradesproporcionada,estemosen
presenciadeunfactorderiesgoparalaaparicióndesintomatologíadepresiva(5).Todoesto
cobraunaespecialrelevanciaenlosjóvenesylasjóvenesconunaedadcomprendidaentrelos
18y24años,yaquesufrenalavezlasdemandasacadémicas,presionessocialesyotros
desafíosemocionalesadicionales,másvariablesconductualesespecíficascomoelconsumoy
abusodesustancias,alteracionesenlaalimentaciónotrastornosdesueño,comofactoresque
exacerbanlavulnerabilidadpsicopatológica(5,6).
Enestesentido,aparecelavulnerabilidadtransdiagnóstica:laexistenciadeprocesoscognitivos,
emocionalesyneurobiológicoscompartidosquesoncomunesamúltiplestrastornos,enlacual
lahiperreactividadalestrés,laintoleranciaalaincertidumbre,lossesgosatencionaleshacialos
estímulosnegativosylosprocesosdedesregulaciónemocionalaparecencomolosnúcleos
comunesexplicandoeldesarrollodeesferainternanegativa.Laliteraturapodríaapuntarque
estosprocesosfuncionaríancomoamplificadoresderiesgoparalaco-ocurrenciaycronificación
delaansiedadydepresión(7,8).Enlaadolescenciaylaadultezjoven,losesquemascognitivos
entornoalaamenazasocial,lapercepcióndecontrolylaautoevaluacióncontribuiríana
interpretarlasexperienciascotidianasdentrodemarcosinterpretativosdisfuncionales,
incrementandoasílaprobabilidaddedesarrollarsintomatologíainternalizantepersistente.
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
85
Desdeunaperspectivademodeladomatemáticoycomputacional,lanaturaleza
transdiagnósticadeestosprocesossugierequelaprogresióndelasintomatologíaemocionalno
seguiríatrayectoriaslinealessimples,dadoqueelmodelolinealclásicobasadoenunaumento
proporcionadodelaexposiciónaestresoresylarespuestaemocionalnorespetalaevidencia
neuropsicológicayconductualqueindicaquelossistemasemocionalesdelaspersonas
respondengeneralmenteapartirdedinámicasdecrecimientoacelerado,dondebastan
pequeñasvariacionesenlaexposiciónadeterminadascondicionesadversasparaproducir
cambiosmuypronunciadosenaquellaspersonasemocionalmentemássensibles9.Eneste
sentido,losmodelosexponencialespuedenofrecerunaexplicaciónteóricamásadecuadaala
fisiologíadelestrésyaladinámicadeactivaciónlímbica,permitiendoreflejarefectos
acumulativosporconstrucción,fenómenosdethresholdyprocesosdeamplificaciónemocional
progresiva(10–13).
Laeleccióndeunmodeloexponencial,portanto,norespondeúnicamenteaconveniencia
matemática,sinoalanecesidadderepresentaradecuadamentesistemaspsicológicos
complejoscaracterizadosporretroalimentacionespositivas,saturaciónadaptativaysensibilidad
diferencialindividual.Esteenfoquepermitemodelarescenariosdondelainteracciónsimultánea
demúltiplesestresoresproduceincrementosaceleradosenlacargaemocionaltotal,fenómeno
ampliamentedescritoenteoríascontemporáneasdelestréscrónicoylacargaalostática(14–
16).
Simultáneamente,elrecienteavanceenlapsicologíacomputacionalhaestimuladoelusode
algoritmosavanzadosparamodelarprocesosemocionalescomplejos(17).Estudiosrecientes
hancorroboradolaefectividaddealgoritmosdeaprendizajeautomático,aprendizajepor
refuerzoymodelosdinámicospoblacionalesparamodelarlaevolucióndeestadosafectivosen
funcióndelaexposiciónaestímulosdelmedioambienteylascaracterísticasdelaspersonas
objetodeestudio,permitiendodescubrirpatronesderiesgoocultos,modelartrayectorias
longitudinalesdeestadosafectivosymejorarlacapacidadpronósticaparaladeteccióndelos
primerossíntomasdetrastornosmentales;asícomo,porúltimo,losmodelosdinámicos
tambiénhanpermitidoconceptualizarladepresiónylaansiedadcomosistemas
interdependienteseinfluenciadosporcondicionestemporalesycontextuales,mejorandolas
limitacionesdelosmodelosestadísticos(18–20).
Enloquerespectaalaconclusión,laconfluenciadelateoríatransdiagnósticaconunmodelode
modelizaciónnolinealanivelmatemáticoyconalgoritmoscomputacionalesnospermite
disponerdeunaformaconceptualquepermitelainvestigacióndelestudiodelasaludmental
delalumnadouniversitario(21–23).Lacombinacióndedisciplinaspermiteavanzarhaciala
consecucióndemodelospredictivosmejorajustadosalaestructurarealdelosfenómenos
emocionalesysuevoluciónenescenariosdealtapsicologíasocial(24,25).Apartirdeeste
modeloteóricoymetodológicosedisponequelapresenteinvestigaciónestáorientadaal
diseñoylavalidacióndeunmodelomatemáticoexponencialquepermitapredecirlaaparicióny
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
86
laevolucióndesíntomasdeansiedadydepresiónentreestudiantesuniversitarios,desdela
perspectivadelaconfluenciadevariablespsicológicas,académicasysocialesenunaestructura
algorítmicacuantificable,contribuyendoalemergentecampodelapsicologíacomputacional
aplicada,mejorando,alavez,lacapacidadpredictivadelosmodelosdeseguimientoemocional
ydiseñandoestrategiaspreventivasapartirdelaevidencia.
MATERIALESYMÉTODOS
Lasdistintasestrategiasquehanidosurgiendoydesarrollándoseconeltiempoparaexplicarel
fenómenoqueproducentantolaansiedadcomoladepresiónenlosuniversitariosentérminos
detestestandarizadosdeevaluaciónpsicométrica,loquehaderivadodeestemodoenla
investigaciónyenlaelaboracióndelestudiodesuposibleexistenciaydelíndicedeseveridad
quepresentan;ysibienesciertoquehanaportadonivelesdevalidezyfiabilidadenlosmismos
contextosculturalesyenlamismapoblación,laevidenciamásrecientehaceunllamamientoa
lanecesidaddeuncambiodeposturaalahoradeformularunainvestigacióndondeambos
trastornossepuedanargumentarapartirdeestrategiasdeexploraciónmásintegradoras,lo
quepermiteporendeundesarrollomásadecuadodelconocimientosobrelanaturaleza
complejaeinterdependientedelasdimensionesafectivasquehabitualmentecohabitan(26).
Algunasinvestigacionessehantomadolamolestiadeexplorarlarelaciónexistenteentrela
ansiedadyladepresiónenciertosgruposdeuniversitariosasiáticosyhandemostradoquelas
creenciasdecontrolinternoylapresenciadelaspropiasconductasderiesgoparalasaludque
hansalidoalolargodelainvestigaciónpreviaactúancomomediadoresdelapresenciadela
sintomatologíaclínicaparaambostrastornos(27).Aesterespecto,estasinvestigaciones
tambiénconcluyeronquelasconductasderiesgoensímesmas.
Sinembargo,estasmetodologías,que,sibiensonrobustasdesdelaperspectivapsicométricay
epidemiológica,seinteresansolamenteenlaidentificaciónycuantificaciónsintomáticaoenla
determinaciónestadísticadelosfactoresderiesgo,sincontemplardeunmododinámicola
interacciónnolinealdevariablesemocionalesycontextuales(28,29).Lamayoríadelas
propuestasmetodológicasestablecenrelacioneslinealesentrevariablepredictorasyresultado,
loquelimitalaposibilidaddecapturarelcomportamientoacumulativo,sinérgicoy
desproporcionadoqueencontramosvinculadoalosestadosemocionalesintensoso
persistentes(30,31).Enestesentido,elestudioaquípresentadoproponeunenfoque
alternativobasadoenunmodeloexponencialparamétricoconlafinalidadderepresentarel
crecimientonolinealdeestadosemocionalesadversosylamodelizaciónconcomitantede
ansiedadydepresiónenelfrenteamúltiplesestresoresindividualesycontextuales(32).
Enesteestudiosedecidióoptarporunapropuestacuantitativa-analíticaparamodelizarcon
respectoalacargaemocionaltotaldelosuniversitariosenfuncióndelosfactorespsicológicos,
socialesyacadémicos,previendolaelaboracióndeunaecuaciónexponencialcompuestabien
elaboradaporquesequiereproyectardemaneraindependienteyalmismotiempodemodo
conjuntolaansiedadyladepresiónyensegundolugarpodercontraponerambasdimensiones
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
88
Pesosrelativosacadafactor
LospesosrelativossecalcularonusandounamezcladedatosteóricosydelmundorealAl
principio,fijamoslosmismospesosinicialesparamantenerlascosasjustaseimparciales
Despuésdeeso,retocamosestosnúmerosutilizandocorrelaciónparcialyanálisisde
sensibilidad,Comprobandocuántoafectabacadafactorlacargaemocionalgeneralenla
simulacióntambién,tuvimosencuentalaprobabilidaddequeelestrésacadémico,socialy
personalpuedaafectaralasaludmentalenlasuniversidades,usandoloqueyasabemosporfin,
Estandarizamoslospesosparamantenerlascontribucionestotalesquetienensentidoenel
modeloexponencialParacrearunaherramientabasadaennúmerosparaesteestudio,lo
hemosconstruidosóloparaestepropósito,siguiendounprocesoclarodetrespasos:primero,
senosocurriólaidea,luegohicimosquelosexpertoslocomprobaran,yfinalmente,lo
probamosenunapequeñapruebaLaherramientadediagnósticoqueusamosfueenforma
digital,creadaatravésdeGoogleForms,ytomóunaespeciedeenfoquecuasiexperimentalcon
nueveáreasclave:comenzarlosnivelesdeansiedad,depresióninicial,sensibilidadasituaciones
queinducenlaansiedad,sensibilidadasituacionesdepresivas,cantidadtehLaconstrucciónde
ítemsserealizósegúncriteriosdeclaridadsemántica,coherenciaconceptual,relevanciaclínica
yadaptaciónculturalsegúnelcontextouniversitariolatinoamericano.Lavalidacióndela
herramientadiagnósticafuerealizadaportresprofesionales:unpsicólogoclínico,unexpertoen
saludpúblicaeinvestigadorespecializadoenmétodoscuantitativosdeinvestigación.yse
comprobósusignificadoclaroyconsistenciapsicológica.
Elíndicedevalidezdelcontenidocualitativosaliódeunconsensorepetido,Hemosrealizado
unapruebapilotoconcincoestudiantesuniversitarios.Comprobamoslacoherenciadentrode
lapruebausandoelCronbachalfa,quecalculamosconelpaquetepsicológicoenR,yluegolo
comprobamosenvaloresdeSPSS27Tehqueobtuvimosfueronmásde0.80encadaárea,
mostrandoquetenemosunasólidaconfiabilidadinternaElestudiogarantizólacompleta
privacidadparalosparticipantesNosereunióinformaciónpersonal.ylainformaciónse
mantuvoseguraenarchivosenlíneabloqueadossóloparainvestigarRespetandola
confidencialidad,manteniendobajoslosriesgosyprotegiendolosdatos,seguimoslos
estándaresinternacionalesdeinvestigaciónsanitaria.con38estudiantesuniversitariosde18-30
añosLosestudiantesquerecibíanactivamenteatenciónpsiquiátricafueronexcluidospara
mantenerelestudiojustoeimparcial.
LamuestrateníaunamezclajustadegénerosyantecedentessocioeconómicosvariadosLos
datosseanalizaronutilizandoestadísticasdescriptivasyanálisiscorrelacionalusandoR(versión
4.x),SPSS27yMicrosoftExcel,considerandoqueSPSSesunsoftwaredesarrolladoporIBM;en
esteprocesosecalcularonmedicionesdetendenciacentral,medicionesdedispersióny
correlacionesbivariadasparacaracterizarladistribuciónyasociaciónentrevariables,y
posteriormenteserealizaronsimulacionesdelmodeloexponencialparaevaluarsu
comportamientobajodiferentesescenariosparamétricos;además,lacargaemocionaltotalfue
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
89
clasificadaporpercentilesdelasiguientemanera:Muybaja(T<p25),Baja(p25≤T<p50),Alta
(p50≤T<p75)yMuyalta(T≥p75),permitirunaestratificacióncuantitativasólidaparael
análisiscomparativoentregrupos.
RESULTADOSYDISCUSIONES
Enlapresentesecciónseexponenlosresultadosobtenidosapartirdelanálisisdelosdatos
recopiladosmedianteelcuestionariodiseñadoparaestimarlacargaemocionaltotalen
estudiantesuniversitarios,integrandolasdimensionesdeansiedadydepresión.Losdatos
fueronprocesadosutilizandounafunciónexponencialcompuesta,permitiendomoldearla
interacciónentrelosnivelesbasedeansiedadydepresión,loscoeficientesdesensibilidada
factoresdesencadenantes,ylamagnitudpercibidadedistintosestresorescontextuales,tales
comolacargaacadémica,lapresiónfamiliary/osocial,losfactoresfinancieros,lainseguridad
personalylasrelacionesinterpersonalesdeterioradas.
LaFigura1muestracómosonlosnivelesdeansiedadydedepresiónalosqueseenfrentan
estudiantesuniversitariosqueaúncontinúanenelsegundoyeltercersemestredelacarrerade
medicina.Talycomosepuedeobservarenlafigura,ungranporcentajedelosestudiantesque
estánenelsegundosemestrepresentanunosnivelesbajosenambasdimensiones,mientras
quelosdeltercersemestrepresentanunaimagenyamásacusadaenelsentidodeque
mantienennivelesdeansiedadodedepresiónmáselevados,deunmodoquesindudala
diferenciaparecesugerirquelossujetospudieranestarsujetosaunaseriedefactoresexternos
nomedianamenteexplicadosporeltipodemodeloelegido,como,porejemplo,latrayectoria
previadelossujetos,lasexpectativasqueseconsolidanensusinstituciones,obienlas
situacionespersonalesquevansurgiendo,yquecondicionaríanunaseriedevulnerabilidades
emocionalesamedidaqueavanzalacarrerauniversitaria.
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
90
Figura1.Nivelesinicialesdeansiedadydepresión.
Fuente:Morales,et.al.,(2025).
ElanálisisquesepresentaenlaFigura2indica,talcomoloobservamosanteriormente,quelos
estudiantesdetercersemestremuestranunamayorsensibilidadalosfactoresansiógenosy
depresivos,asícomoincrementosenlascargasacadémicas,presiónsocial/familiar,problemas
económicos,inseguridadfrenteasímismoyproblemasenlasrelacionesinterpersonales
respectoalosdesegundosemestre.Esteaumentosejustificamediantelacomplejidady
exigenciaquecaracterizanaestaetapaformativayqueconducenalaumentodela
disconformidademocionalyalavulnerabilidadfrenteasíntomasdeansiedadydepresión.La
interacciónentrefactoresinternosyexternospermiteapreciarlarelevanciaquetienen
enfoquesintegralessobrelasaludmentaluniversitariadecaraalaprevencióneintervenciónen
estetema.Lasobservacionesapuntandirectamenteaqueeltercersemestreesunaetapa
crítica,dondeelestrésacumuladotieneconsecuenciasenelbienestarpsicológicoyenel
rendimientoacadémico,detalformaqueidentificaryabordardemaneraanticipadaestos
elementospuedeserclaveparaevitartrastornosemocionalesycontribuiraunbuenproceso
educativo,porloqueesnecesariotrabajarconpropuestasfocalizadasenelcontexto,pero
tambiénenlasexpresionesemocionalesdelosestudiantes.
Unavezmás,losresultadosquesehanencontradosonparecidosainvestigacionesanteriores
queevidencianlafuerterelaciónentreelestrésacadémicoylossíntomasdeansiedady
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
91
depresiónenelalumnadouniversitario.EstodasoportealtrabajorealizadoporGuerrero,
dondedichosfactoresdeansiedadtienenunarepercusiónsignificativasobreelrendimientoy
sobrelaestabilidademocionaldelalumnado(33).Asímismo,eltrabajodeArredondoy
colaboradoreshaencontradoquelacargadetrabajos,laspresionesfamiliaresylosconflictos
interpersonalesformanungrupoimportantedefactoresquecontribuyenaldiagnósticode
trastornosemocionalesenelcontextodelaenseñanzasuperior(34).Esteresultadotambién
corroboraríalacontribuciónalarecomendaciónderecolectarunainformaciónmásampliaen
futurasinvestigacionesqueincluyalosdeterminantespsicosocialesenelcontextoacadémico
paraeldiseñodeestrategiasdeintervenciónyprevenciónensaludmentalentreestudiantesde
educaciónsuperiorquepuedantenerunaefectividadreal.
Figura2.Sensibilidadafactoresansiógenosysensibilidadafactoresdepresivos.
Fuente:Morales,et.al.,(2025).
Losestadísticosdescriptivoshandescubiertoquelosnivelesdeestrésemocionalaumentan
sistemáticamentedelsegundoaltercersemestre,conansiedadydepresiónaumentando
constantementeamedidaqueelestrésseacumula.Esrealmentesorprendentecómoha
aumentadoelpesodeltrabajoescolarylosproblemasdedinero.Estonosdicequelaformaen
queseacumulanloscursosyelestréspordineroimportamuchoencómosesientenlos
estudiantesenlauniversidad.Parecequeelaumentodelainseguridadpersonalylarupturade
lasrelacionesapuntanalhechodequeelestrésporlaescuelayeldineropuedenempeorarlos
problemasmentalesysocialesexistentes.,respaldandolaideadequealgunaspersonasson
mássensiblesalestrésconeltiempoEstoshallazgossealineanconlaideadequeelestrésse
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
92
acumulaconeltiempoyterespaldalanecesidaddeutilizarmodelosmatemáticoscomplejos
paramostrarcómofuncionanlasemocionesenlosestudiantesuniversitarios(verTabla1).
Tabla1Estadísticosdescriptivosdefactoresestresoresemocionalesporsemestre.
Parámetroestadístico
Semestre
Segundo
Tercero
Ansiedad(Σestresores)Media±DE
5,94±1,62
7,48±1,91
Depresión(Σestresores)Media±DE
5,31±1,55
6,87±1,83
CargaacadémicaMedia±DE
6,12±1,48
7,96±1,72
FactoresfinancierosMedia±DE
5,28±1,44
6,73±1,65
InseguridadpersonalMedia±DE
5,10±1,36
6,42±1,58
RelacionesdeterioradasMedia±DE
4,92±1,29
6,18±1,49
Fuente:Morales,et.al.,(2025).
EnlaTabla2,lascorrelacionesbivariadasarrojanluzsobrecómolosfactorescontextualesylas
dimensionesemocionalesestánentrelazados,mostrandolanaturalezacomplejadeloque
estamosviendo.Unfuertevínculoentreansiedadydepresiónapoyalaideadeunmodelo
trans-diagnóstico,queseestávolviendomásrespaldadaporlainvestigación,viendocausas
similaresdetrásdeellasLaasociaciónestadísticamentesignificativaentrecargaacadémicay
ansiedaddafuerzaalaideadequelasdemandasacadémicassonfactorespotenciales
estresantesdelaactivaciónemocionaltemprana.Enpalabrasmássencillas,losvínculosentre
cuestionesdedinero,relacionesproblemáticas,ysentirseinseguroconladepresióndestacan
cómolasconexionessocialesypersonalesjueganunpapelimportanteencausardepresión.El
fuertevínculoentretodoslosfactoresdeestrésylacargaemocionalglobalrespaldalasteorías
dequeelmarcodelmodelomatemáticoseconstruyeenpocaspalabras,Estoshallazgos
respaldanlaideadequenecesitamosmodelosamedidaparamostrarcómointeractúanlas
emocionesysituaciones.Sugierenusarmodelosexponencialesparacapturarcómoseacumula
elpesoemocionaldeunamaneraquenosealineal.
Tabla2.Correlacionesbivariadasentrefactoresestresoresycargaemocionaltotal.
Variables
rdePearson
pvalor
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
93
Ansiedadbasal–Depresiónbasal
0,67
<0,001
Cargaacadémica–Ansiedad
0,54
0,002
Presiónsocial–Ansiedad
0,49
0,005
Factoresfinancieros–Depresión
0,58
0,001
Inseguridadpersonal–Depresión
0,52
0,003
Relacionesdeterioradas–Depresión
0,62
<0,001
Estresorestotales–Cargaemocionaltotal
0,71
<0,001
Fuente:Morales,et.al.,(2025).
LaFigura3muestraunpatrónestabledeaumentoprogresivoenfactoresdeestrés
relacionadosconlaansiedadyladepresiónenestudiantesuniversitarios,siendomásmarcado
enestudiantesdetercersemestre.Estasíntesisdesíntomasenfasesintermediasdeformación
sesostieneenlosdatosenbrutodelaTabla1,endondesemuestranaumentosabsolutosen
lasumadelosestresoresemocionales,enrelaciónconelsegundosemestre.Asuvez,los
análisisdescriptivosdelatablaYrevelanmayoresmediasydesviacionesestándarenlas
variablesdecargaacadémica,presiónsocial,factoresfinancieroseinseguridadpersonalenel
tercersemestre,locualindicaquelasrespuestasemocionalesfueronmásheterogéneas.Estos
resultadossealineanconinvestigacionespreviasqueindicanquelaacumulacióndevarias
demandasacadémicas,juntoconescasosrecursosdeafrontamiento,predisponeaunamayor
vulnerabilidademocionalenestudiantesuniversitarios.
CorroborantambiénestosresultadoslascorrelacionesbivariadasreportadasenlaTabla2,enla
queseobservaqueexistenasociacionessignificativasentrelosfactoresestresoresylacarga
emocionalgeneral,resaltandoentreellasunasrelacionesmoderadasafuertesentrecargas
académicayansiedadyentreeconómicacondepresión.Losdatosempíricosdisponiblesindican
quetantosegundocomotercersemestrerepresentanunperiodoparaestablecerlaestabilidad
entérminosemocionales,acordecontransicionescurriculares,procesosdeadaptación
académicaytomadedecisionesvocacionalesquepuedenderivarenladisminucióndela
percepcióndeautoeficaciaycontrol.Enestesentido,elmodelomatemáticoformuladoque
incorporacoeficientesdesensibilidademocionalyvariablescontextualespermitiócalcularde
maneraprecisalacargaemocionalysudistribuciónengrupossemestrales.Elalineamientode
lasmuestrascrudas,losestadísticosdescriptivosylascorrelacionesbivariadasfortalecela
validezinternaylafactibilidaddelmodeloparaserimplementadoeneldesarrollodesistemas
dealertatempranaeintervencionespreventivasespecíficasenelámbitouniversitario.
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
94
Figura3.Factoresestresantesasociadosalaansiedadyfactoresestresantesasociadosaladepresión.
Fuente:Morales,et.al.,(2025).
LaFigura4demuestraquelosdossemestrestienenunacargaemocionalmuyelevadaque
actúacomounfactordesencadenantedelasintomatologíadeansiedadycuadrosdedepresión.
Talcomomuestranlosestudiosanteriores,elestrésacadémico,entérminosgenerales,afecta
lasaludfísicayemocional,enespeciallohaceensemestresintermedios(35).Seubicancomo
estresoreslacargadetrabajoylapresióndelosexámenes(36).Serelacionalacargaemocional
acumuladaparapredecirlaintencióndeladesvinculaciónacadémicaydeterminarel
rendimientodelosestudiantes(8).Estedatopuededarpiearealizarnuevasconstriccionesa
partirdelacreacióndeestrategiasinstitucionalesqueayudenaevitarelefectonocivode
factoresestresantesymantenerunentornoformativomásarmónico.
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
95
Figura4.Cargaemocionaltotal.
Fuente:Morales,et.al.,(2025).
CONCLUSIONES
Loshallazgosatravésdelmodelopropuestopermitenobservarunpatróndiferentede
sensibilidademocionalycargapsicológicaenestudiantesuniversitarios,enparticularal
confrontarlosgradosdeansiedadydepresiónentrelascarrerasconsideradas.Esrelevantela
confluenciadedichoshallazgosconestudiosprevios.Nuestrosresultadossealineanconlas
tendenciasreportadaseninvestigacionespreviamentellevadasacabo,enespecialrespectoal
alzaenlacargaemocionalregistradaenestudiantesdeltercersemestre,loscualespresentan
mayorespuntuacionesensensibilidadafactoresansiógenosydepresivos,así°comotambiénse
venmásafectadosporfactorescontextualescomolapresiónfamiliar,laprecariedadeconómica
ylasrelacionesmaltrechas.
Loshallazgosatravésdelmodelopropuestopermitenobservarunpatróndiferentede
sensibilidademocionalycargapsicológicaenestudiantesuniversitarios,enparticularal
confrontarlosgradosdeansiedadydepresiónentrelascarrerasconsideradas.Esrelevantela
confluenciadedichoshallazgosconestudiosprevios.Nuestrosresultadossealineanconlas
tendenciasreportadaseninvestigacionespreviamentellevadasacabo,enespecialrespectoal
alzaenlacargaemocionalregistradaenestudiantesdeltercersemestre,loscualespresentan
mayorespuntuacionesensensibilidadafactoresansiógenosydepresivos,así°comotambiénse
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
96
venmásafectadosporfactorescontextualescomolapresiónfamiliar,laprecariedadeconómica
ylasrelacionesmaltrechas.
Enlíneasgenerales,laconcordanciaconotrasinvestigacionesleconfieremayorvalidez
empíricaalmodelo.Perotambiénsepercibenresultadosdisonantes,véaselafuerzadelefecto
eninseguridadpersonal,queennuestrainvestigaciónfuelavariablequemenosaportóala
puntuacióntotaldecargaemocional,siendoesteelcasomásextremo,tambiéninfravalorada
enotrasinvestigacionesfrenteavariablestalescomorendimientoacadémico,presiónsocial.
Estadiferenciapuedeestarrelacionadaconelformatodelcuestionarioquepermitiódescubrir
conmayorprecisiónlosaspectosindividualesdeinseguridad,yconelcontextodelamuestra
socio-cultural,quetalvezestéreforzandoestavisión.
Elmodeloexponencialpermitidoenestetrabajopredicecorrectamentelacargaemocional
cuandovariablespsicológico-social-académicasinteractúan,yesconsistenteconlacorrelación
estructuraygradientesdescriptivoshalladosatravésdesemestres.Lainclusióndecoeficientes
desensibilidadindividualeshizoposibleconsiderarquedistintaspersonaspuedenresponder
enformadiferenteaunmismoestresoracumulativo,ysehallóqueestaformanolineales
apropiadaparamodelarincrementosdesmesuradosenansiedadydepresión.Enelnivel
segúnlateoría,elmodelonosóloreproduceladistribucióndelacargaemocional,sinoque
tambiénpredicecategorizacionesderiesgoquepuedensertraducidasendetección
institucionaltemprana.
Losresultadossugierenqueeltercerañoesunperíodoqueacentúatantoelnúmerode
estresorescomolacargaemocional,entreelloscargasacadémicasmáspesadas,ypresión
financiera.Esteresultadoparaintervenciónestájustificadoparaeseperiodo,tipoprograma
estructuradodeacompañamientopsicoeducativo,fortalecimientodetutoríasacadémicas,
orientaciónfinancierayseguimientosistemáticoalbienestaremocional.Laadopciónbianual
delinstrumentocomomodelodetamizpermitiríaidentificaratiempoaestudiantesenlas
categoríasderiesgoaltoymuyalto,loquepermitiríaunamejorasignaciónderecursos
institucionalesyalentaríalaimplementacióndepolíticasdebienestarestudiantilbasadasen
evidenciacuantitativa.
REFERENCIASBIBLIOGRÁFICAS
1.ParraP,PerugachiA,SánchezJ,etal.Whatfactorspredisposetopostpartumdepression
inEcuadorianwomen?Across-sectionalanalysis.Publishedonline2022.
doi:10.9790/1959-1102062940
2.LópezAGS,PicoMIV,EnríquezMBP.Impactodelaansiedadyladepresiónenestudiantes
deeducaciónsuperior.
Dilemascontemporáneos:Educación,PolíticayValores
.Published
onlineMay1,2025.doi:10.46377/dilemas.v12i3.4641
3.MoscosoDRB,NarvaezLdelCV,OrtizLFA,RamosRA,GonzalezEMV.Ansiedady
depresiónenadolescentes.
RevistaBoletínRedipe
.2021;10(2):2.
doi:10.36260/rbr.v10i2.1205
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
97
4.AvilaL,DíazDL,ReyesA,etal.Anxiety,depression,andacademicstressamongmedical
studentsduringtheCOVID-19pandemic.
FrontPsychol
.2022;13:1066673.
doi:10.3389/fpsyg.2022.1066673
5.HammA.Fear,anxiety,andtheirdisordersfromtheperspectiveofpsychophysiology-
Hamm-2020-Psychophysiology-WileyOnlineLibrary.2020.AccessedMay26,2025.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/psyp.13474
6.JavaidSF,HashimIJ,HashimMJ,StipE,SamadMA,AhbabiAA.Epidemiologyofanxiety
disorders:globalburdenandsociodemographicassociations.
MiddleEastCurrPsychiatry
.
2023;30(1):44.doi:10.1186/s43045-023-00315-3
7.LeivaM,IndacocheaS,CanoLA,etal.Asociaciónentreansiedadydepresiónen
estudiantesdeMedicinadelaUniversidadRicardoPalmaduranteelaño2021.
Revistade
laFacultaddeMedicinaHumana
.2022;22(4):735-742.doi:10.25176/rfmh.v22i4.4842
8.OsorioC.Modelorelacional:sentidodevida,optimismoytrascendenciaysuvínculocon
ansiedadodepresiónenadolescentesyjóvenes.2021.AccessedMay26,2025.
https://repository.ucatolica.edu.co/entities/publication/3e282307-ced2-447a-b33a-
6cccd42f62bc
9.GarcíaM.Aplicacióninteractivaparalaintervenciónymonitorizaciónpsicológicade
síntomasdedepresiónyansiedadenpoblaciónadolescente.TFGinterdisciplinar.
PublishedonlineJune2023.AccessedMay26,2025.
http://dspace.umh.es/handle/11000/30231
10.NelsonB,McGorryPD,WichersM,WigmanJT,HartmannJA.Movingfromstaticto
dynamicmodelsoftheonsetofmentaldisorder:areview.
JAMApsychiatry
.
2017;74(5):528-534.
11.HelmichMA,OlthofM,OldehinkelAJ,WichersM,BringmannLF,SmitAC.Earlywarning
signalsandcriticaltransitionsinpsychopathology:challengesandrecommendations.
CurrentOpinioninPsychology
.2021;41:51-58.doi:10.1016/j.copsyc.2021.02.008
12.KiraI,BargerB,ShuwiekhH,KucharskaJ,Al-HuwailahA.TheThresholdNon-linearModel
fortheEffectsofCumulativeStressorsandTraumas:AChainedCuspCatastropheAnalysis.
Psychology
.2020;11(3):385-403.doi:10.4236/psych.2020.113025
13.GuidiJ,LucenteM,SoninoN,FavaGA.AllostaticLoadandItsImpactonHealth:A
SystematicReview.
PsychotherPsychosom
.2021;90(1):11-27.doi:10.1159/000510696
14.ParkI,GwonH,JungY,etal.Integratingallostasisandemergingtechnologiestostudy
complexdiseases.
CommunBiol
.2025;8(1):1526.doi:10.1038/s42003-025-08939-3
15.ParkerHW,AbreuAM,SullivanMC,VadivelooMK.AllostaticLoadandMortality:A
SystematicReviewandMeta-Analysis.
AmericanJournalofPreventiveMedicine
.
2022;63(1):131-140.doi:10.1016/j.amepre.2022.02.003
16.BeeseS,PostmaJ,GravesJM.AllostaticLoadMeasurement:ASystematicReviewof
Reviews,DatabaseInventory,andConsiderationsforNeighborhoodResearch.
IntJ
EnvironResPublicHealth
.2022;19(24):17006.doi:10.3390/ijerph192417006
17.RenW,XueX,LiuL,HuangJ.AIApplicationsinDepressionDetectionandDiagnosis:
BibliometricandVisualAnalysisofTrendsandFutureDirections.
JMIRMentalHealth
.
2025;12(1):e79293.
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
98
18.Wnagjing,OuyangH,JiaoR,etal.Theapplicationofmachinelearningtechniquesin
posttraumaticstressdisorder:asystematicreviewandmeta-analysis.2024.Accessed
February18,2026.https://www.nature.com/articles/s41746-024-01117-
5?utm_source=chatgpt.com
19.MosolovaES,СергеевнаМЕ,MosolovaES,etal.Prospectsofmachinelearning
applicationsinaffectivedisorders.
DigitalDiagnostics
.2025;6(1):97-115.
doi:10.17816/DD634885
20.YadavN,GulatiA,GulatiV,YadavP.Evaluatingtheimpactofmachinelearningmodelson
adultmajordepressivedisorderusingconventionaltreatmentstrategies:asystematic
reviewapproach.
DiscovPublicHealth
.2025;22(1):410.doi:10.1186/s12982-025-00816-y
21.ChenZS,KulkarniP(Param),Galatzer-LevyIR,BigioB,NascaC,ZhangY.Modernviewsof
machinelearningforprecisionpsychiatry.
Patterns
.2022;3(11):100602.
doi:10.1016/j.patter.2022.100602
22.ShawAD,SumnerRL,BerndtLCS.Predictivecodingandneurocomputationalpsychiatry:a
mechanisticframeworkforunderstandingmentaldisorders.
FrontPsychiatry
.
2025;16:1713833.doi:10.3389/fpsyt.2025.1713833
23.IslamMdM,HassanS,AkterS,JibonFA,SahidullahMd.Acomprehensivereviewof
predictiveanalyticsmodelsformentalillnessusingmachinelearningalgorithms.
HealthcareAnalytics
.2024;6:100350.doi:10.1016/j.health.2024.100350
24.RichterM,EmdenD,LeeningsR,etal.Generalizabilityofclinicalpredictionmodelsin
mentalhealth.
MolPsychiatry
.2025;30(8):3632-3639.doi:10.1038/s41380-025-02950-0
25.WuH,LiMD.Digitalpsychiatry:concepts,framework,andimplications.
FrontPsychiatry
.
2025;16:1572444.doi:10.3389/fpsyt.2025.1572444
26.LiW,ZhaoZ,ChenD,KwanMP,TseLA.Associationofhealthlocusofcontrolwithanxiety
anddepressionandmediatingrolesofhealthriskbehaviorsamongcollegestudents.
Sci
Rep
.2025;15(1):7565.doi:10.1038/s41598-025-91522-x
27.KandasamyG,AlmanasefM,AlmeleebiaT,etal.Prevalenceofanxietyanddepression
amonguniversitystudentsinSouthernSaudiArabiabasedonacrosssectionalsurvey.
Sci
Rep
.2025;15(1):15482.doi:10.1038/s41598-025-00695-y
28.ZhuJY,PlamondonA,GoldsteinAL,SnorrasonI,KatzJ,BjörgvinssonT.Dynamicsofdaily
positiveandnegativeaffectandrelationstoanxietyanddepressionsymptomsina
transdiagnosticclinicalsample.
DepressAnxiety
.2022;39(12):932-943.
doi:10.1002/da.23299
29.ZisserM,ShumakeJ,BeeversCG.ComplexEmotionDynamicsContributetothePrediction
ofDepression:AMachineLearningandTimeSeriesFeatureExtractionApproach.
Affect
Sci
.2024;5(3):259-272.doi:10.1007/s42761-024-00249-x
30.HosenfeldB,BosEH,WardenaarKJ,etal.Majordepressivedisorderasanonlinear
dynamicsystem:bimodalityinthefrequencydistributionofdepressivesymptomsover
time.
BMCPsychiatry
.2015;15(1):222.doi:10.1186/s12888-015-0596-5
31.CveticaninL,BakerJS.Depressiondiagnosticsusinganonlinearmathematicaloscillatory
model.
ComputMethodsProgramsBiomed
.2024;254:108279.
doi:10.1016/j.cmpb.2024.108279
VITALYSCIENCEREVISTACIENTÍFICAMULTIDISCIPLINARIA
publicaciones@vitalyscience.com
+593979119620
ISSN
3091-180X
Marzo2026
DOI
https://doi.org/10.56519/pjmetd63
https://vitalyscience.com
Vol.4No.9PP.82-99
99
32.ZhouW,ZuoZ,JiX,etal.Exploringriskydecision-makingdynamicsduringantidepressant
treatmentinmajordepressivedisorder:acomputationalmodelingapproach.
BMC
Psychiatry
.2025;25(1):1016.doi:10.1186/s12888-025-07412-z
33.GuerreroGC.Elestrésacadémicoysucorrelaciónconlaansiedadenestudiantes
universitariosdelacarrerademedicinadelaciudaddeAmbato.Publishedonline2017.
AccessedMay28,2025.https://repositorio.puce.edu.ec/handle/123456789/7646
34.ArredondoJSC,FacundoFRG,MataJLV,VázquezAG,VallesJHH.Estrésycompromiso
académicoenestudiantesuniversitarios.
Dilemascontemporáneos:Educación,Políticay
Valores
.PublishedonlineMay1,2025.doi:10.46377/dilemas.v12i3.4636
35.SinvalJ,OliveiraP,NovaisF,AlmeidaCM,Telles-CorreiaD.Exploringtheimpactof
depression,anxiety,stress,academicengagement,anddropoutintentiononmedical
students’academicperformance:Aprospectivestudy.
JournalofAffectiveDisorders
.
2025;368:665-673.doi:10.1016/j.jad.2024.09.116
36.PérezD,BoutabaM,GonzálezAI,PérezI.Examiningtheeffectsofacademicstresson
studentwell-beinginhighereducation.
HumanitSocSciCommun
.2025;12(1):1-13.
doi:10.1057/s41599-025-04698-y